Opis

Konferencja naukowa „Wiek samochodu. Motoryzacja w XX stuleciu”, zorganizowana przez Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego i Zakład Narodowy im. Ossolińskich w dniach 7–8 listopada 2024 r., pozwoliła badaczom zainteresowanym dziejami motoryzacji przedstawić najnowsze ustalenia i różne spojrzenia na tytułowe zagadnienie. Przyczyniła się do ożywienia dyskursu, na co dowodem jest prezentowana publikacja, ale mamy też nadzieję, że w szerszej perspektywie stanie się inspiracją do dalszych prac i podejmowania nowych studiów w tym zaniedbanym dotychczas obszarze.

Motoryzacja jest jednym z tych zjawisk cywilizacyjnych, które miały przemożny wpływ na oblicze XX stulecia. Osiągnięta wówczas przez transport samochodowy supremacja w zakresie przewozu osób i towarów zdaje się zresztą nadal umacniać. Około 1900 r. na ulicach miast i na gruntowych szosach ziem polskich widywano dopiero pierwsze pojazdy silnikowe, sto lat później po gęstej sieci dróg i rozbudowywanych autostradach jeździło już kilka milionów zarejestrowanych samochodów.

Historia motoryzacji, m.in. infrastruktury i komunikacji samochodowej, pozostaje tymczasem w Polsce niedoceniona, o czym świadczy choćby skromna literatura na jej temat. W polskich pracach dominują ujęcia przyczynkowe, w których brakuje miejsca na przedstawienie szerszej perspektywy i pogłębionej refleksji, chociażby w zakresie społecznych i gospodarczych następstw rzeczonej rewolucji transportowej.

Prezentowany tom pozwala spojrzeć na motoryzację z różnych perspektyw, do tego uwzględniając jej dzieje praktycznie od początku (przełom XIX i XX w.), kiedy ziemie polskie znajdowały się jeszcze pod zaborami, po schyłek lat 80. XX w., kiedy załamywał się system rządów komunistycznych. Na przestrzeni lat zmieniały się ramy polityczne, uwarunkowania gospodarcze, potrzeby społeczne i szeroko rozumiana kultura. Nie obyło się bez wojen i kryzysów, oporu decydentów kolejowych czy też innych ograniczeń ze strony władz. Ułożone chronologicznie opracowania prezentują szeroką gamę tematów, odzwierciedlając rosnącą atrakcyjność samochodów i ich stopniową ekspansję.

Oddajemy w Państwa ręce siedemnaście artykułów będących efektem różnorodnych zainteresowań i indywidualnego podejścia autorów do tematu motoryzacji. Sądzimy, że owa różnorodność jest siłą tego projektu wydawniczego, ale też mamy nadzieję, że w najbliższych latach doczekamy się kolejnych ujęć, które pozwolą nam lepiej zrozumieć fenomen transportowej rewolucji, jaka dokonała się w XX w. w wyniku upowszechnienia samochodów.

Ze wstępu Tomasza Przerwy, Piotra Sroki i Karola Machi

Redakcja naukowa: dr hab. Tomasz Przerwa, prof. UW;  dr Piotr Sroka; Karol Machi
Recenzenci: dr hab. Miron Urbaniak, prof. UWr; dr hab. Andrzej Mielcarek
Redakcja językowa: dr Bożena Hojka
Tlumaczenia na język angielski: mTłumaczenia
Projekt i opracowanie graficzne: Artur Skowroński
Koordynator projektu: Gabriela Międlar
ISBN 978-83-976198-0-7
Druk i oprawa: Drukarnia JAKS s.c.
Liczba stron: 468

Wydawca
Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
ul. Grabiszyńska 184
53-235 Wrocław
zajezdnia.org