Millenium Letters

Opis

Millenium Letters. Public diplomacy of the Roman Catholic Church in Poland between 1965 and 1966

Jesienią 1965 r. polscy biskupi uczestniczący w ostatniej sesji Soboru Watykańskiego II wystosowali do episkopatów całego świata oraz do papieża i innych hierarchów i instytucji chrześcijańskich kilkadziesiąt listów, w których zapraszali Kościół powszechny, ale też szerzej – społeczność międzynarodową, do wspólnego świętowania milenium Chrztu Polski (tysięcznej rocznicy przyjęcia chrześcijaństwa), które przypadało na rok 1966.

Najbardziej znanym spośród tych listów jest Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w chrystusowym urzędzie pasterskim, znane także jako list pojednania „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie” . Do niedawna historycy nie dostrzegali, że ten dokument był tylko jednym z wielu napisanych wówczas listów-zaproszeń i do zbadania pozostawało, w jakich okolicznościach one powstały, do kogo zostały zaadresowane, kim byli ich bezpośredni autorzy, jakie przesłania zawierały i z jakimi reakcjami się spotkały.

Udzielenie odpowiedzi na te pytania pozwala poznać kulisy, przebieg i skalę jednego z największych przedsięwzięć w historii polskiej dyplomacji publicznej  zrealizowanego przez Kościół katolicki oraz pełniej zrozumieć idee przyświecające obchodom milenijnym, szczególnie ich uniwersalny charakter. Umieszczenie w takim kontekście Orędzia do episkopatu Niemiec daje także możliwość ponownego odczytania jego znaczenia i zweryfikowania, na ile zawarte w nim przesłanie było unikatowe.

Niniejsze wydawnictwo jest dostosowanym do potrzeb zagranicznego czytelnika tłumaczeniem książki Listy milenijne wydanej przez Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” w 2020 r. Główna zmiana polegała na skróceniu wywodów źródłoznawczych oraz dodaniu dwóch fragmentów dotyczących powojennej historii Kościoła w Polsce i wysyłki publikacji Sacrum Poloniae Millenium, która miała wzmocnić przekaz zawarty w listach milenijnych. Zmodyfikowano także edycję listów: zostały one opublikowane w językach oryginalnych i opatrzone przypisami w języku angielskim.

W niniejszym zbiorze zaprezentowano 21 listów milenijnych, czyli Orędzi skierowanych przez polskich biskupów do papieża, episkopatów na całym świecie oraz przedstawicieli Kościołów wschodnich, prawosławnych i instytucji ekumenicznych z zaproszeniem na obchody milenijne. Są to wszystkie znane pod względem treści listy, które miały być skierowane do 65 (a przypuszczalnie do 71) adresatów. Szesnaście z nich to teksty w większym lub mniejszym stopniu zindywidualizowane, a 5 to szablony przygotowane dla większej liczby odbiorców.

Prezentowane w niniejszym wydawnictwie dokumenty, poza Orędziem do episkopatu Niemiec, nie były znane historykom spoza Polski. W formie tłumaczenia na język polski z załączonymi kopiami faksymilowymi, dokumenty te zostały wydane w pierwszym polskim wydaniu publikacji . Kilka z nich zostało wydanych w latach 60. XX w. w okolicznościowych broszurach i biuletynach informacyjnych poszczególnych episkopatów. Znane są takie edycje przygotowane przez Francuzów, Hiszpanów, Włochów i Niemców.

Redakcja naukowa: dr hab. Wojciech Kucharski
Tłumaczenia i korekta: dr Katarzyna Bock-Matuszyk, Language Room Agata Wiącek
Projekt i opracowanie graficzne: Artur Skowroński
Indeksy: mTłumaczenia, Daria Kowalska-Maciąg, Gabriela Międlar, dr Jakub Wanot
Koordynator projektu: Gabriela Międlar

Wydawca
Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
ul. Grabiszyńska 184
53-235 Wrocław
www.zajezdnia.org