Opis

Konferencja naukowa „Centra i peryferie Polski ludowej”, zorganizowana przez Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” we wrześniu 2023 roku była odpowiedzią na coraz większe zainteresowanie  badaczy różnymi aspektami procesów modernizacyjnych zachodzących w Polsce w latach 1945–19891. Jedną z ważniejszych, przewodnich idei tego wydarzenia była również chęć  dowartościowania badań regionalnych i perspektywy tytułowych peryferii w odniesieniu do wielkich narracji historycznych oraz ogólnokrajowych zjawisk, a tym samym przyjrzenie się „z bliska” wielowarstwowej rzeczywistości minionego okresu.

Podczas konferencji w Centrum Historii Zajezdnia obradowało niemal trzydziestoosobowe grono naukowców wywodzących się z różnych środowisk i dyscyplin: historii, socjologii, antropologii kulturowej, ekonomii czy geografii społecznej. Uwaga uczestników skupiła się na relacjach pomiędzy szeroko rozumianymi centrami (decyzyjnymi, politycznymi, geograficznymi, gospodarczymi itd.) a rozmaicie definiowanymi peryferiami. Dyskutowano o społecznych obliczach tytułowej dychotomii, problemach pozornej i realnej modernizacji kraju, degradacji poszczególnych ośrodków, specyfice terenów wiejskich czy też o zmianach w krajobrazie przyrodniczym. Nie unikano przy tym tematów trudnych, jak choćby występujące w analizowanym obszarze napięcia i konflikty.

Na prezentowany tom składa się czternaście rozdziałów opracowanych na podstawie wygłoszonych w czasie konferencji referatów i towarzyszących im dyskusji. Teksty te są zróżnicowane tematycznie i koncepcyjnie, zostały przygotowane zarówno przez doświadczonych akademików, jak i osoby rozpoczynające dopiero swoją karierę naukową. Warto podkreślić, że autorami części opracowań są praktycy – muzealnicy i historycy związani z mniejszymi ośrodkami, badający historię regionalną lub wręcz lokalną. W tym kontekście należy zwrócić szczególną uwagę na teksty dotyczące Dolnego Śląska, które stanowią ważną część publikacji. Wypada także wspomnieć, że istotny wpływ na ostateczny kształt książki miały recenzje wydawnicze. W imieniu autorów oraz swoim dziękujemy zatem dr hab. Małgorzacie Ruchniewicz, prof. UWr oraz prof. dr. hab. Adamowi Makowskiemu za cenne uwagi i komentarze.

Siłą rzeczy […] wśród zgromadzonych w tomie studiów dominują opracowania o charakterze monograficznym, problemowym, czasami przyjmując wymiar case study. To dobrze. Historia „pozawarszawska” stale znajduje się na marginesie naszego poznania, a recenzowany tom stara się zmniejszyć ten deficyt. prof. dr hab. Adam Makowski (Uniwersytet Szczeciński)

[…] Badania takie budzą zainteresowanie, są bardzo potrzebne, a liczba pól nieznanych lub słabo rozpoznanych w skali kraju jest ciągle wielka. […] Książka spotkać się może ze stosunkowo szerokim zainteresowaniem, zwłaszcza że nie przynosi tylko tekstów autorstwa historyków.  dr hab. Małgorzata Ruchniewicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski)

Redakcja naukowa
dr hab. Tomasz Przerwa, prof. UWr
dr Marek Szajda

Recenzenci
dr hab. Małgorzata Ruchniewicz, prof. UWr
prof. dr hab. Adam Makowski

Redakcja językowa, korekta i indeksy
dr Bożena Hojka

Tłumaczenie na język angielski
Language Room | languageroom.pl

Projekt i opracowanie graficzne
Eurydyka Kata | re:design | redesignstudio.pl

Koordynator projektu
dr Jakub Wanot

Wydawca
Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
ul. Grabiszyńska 184
53–235 Wrocław

Druk i oprawa
Zapol Sobczyk Spółka Komandytowa | al. Piastów 42, 71-062 Szczecin

Wydawnictwo opublikowane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 (CC BY-NC)